Faktem jest, że każdy z nas miewa lepsze i gorsze dni. Jednak są również osoby, u których wahania nastroju przybierają znacznie bardziej intensywną i skrajną formę. Dawniej zaburzenie to nazywano cyklofrenią. Natomiast dziś używa się określenia choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD). Jest to zaburzenie, które potrafi całkowicie zmienić sposób funkcjonowania, relacje z innymi i postrzeganie samego siebie. Zobaczmy zatem, na czym polega i jak można je leczyć.
Czym jest choroba afektywna dwubiegunowa?
Cyklofrenia to starsza nazwa choroby, w której występują naprzemienne epizody skrajnych stanów emocjonalnych. Z jednej strony pojawia się depresja obejmująca głęboki smutek, brak energii i utrata sensu życia. A z drugiej występuje mania, czyli nienaturalnie podwyższony nastrój, nadmiar energii i skłonność do ryzykownych zachowań.
Obecnie rozróżnia się dwa główne obrazy tego zaburzenia. W jednym dominują nawracające epizody depresji (tzw. postać jednobiegunowa). Natomiast w drugim charakterystyczne są zarówno epizody depresyjne, jak i maniakalne, czyli właśnie choroba afektywna dwubiegunowa. Co ważne, przebieg choroby jest bardzo indywidualny i trudny do przewidzenia.
Zobacz też, jak rozpoznać i leczyć uzależnienie.
Skąd się bierze choroba afektywna dwubiegunowa?
Nie ma jednej, konkretnej przyczyny. Wiele wskazuje jednak na to, że duże znaczenie mają czynniki genetyczne. Jeśli w rodzinie występowały podobne problemy, ryzyko zachorowania może być wyższe.
Istotną rolę odgrywają także zaburzenia w pracy mózgu, zwłaszcza w zakresie neuroprzekaźników, takich jak dopamina, serotonina czy noradrenalina, które odpowiadają za regulację nastroju. U niektórych osób obserwuje się również zmiany w strukturach mózgu związanych z emocjami.
Do rozwoju choroby mogą przyczyniać się także trudne doświadczenia życiowe, przewlekły stres czy brak wsparcia społecznego. Wszystko to tworzy razem złożony obraz, w którym czynniki biologiczne i psychologiczne wzajemnie się przenikają.
Jakie są konsekwencje choroby afektywnej dwubiegunowej
Objawy zależą od aktualnej fazy. W okresie depresji życie wyraźnie zwalnia. Pojawia się przygnębienie, brak energii, trudności z koncentracją i poczucie bezradności. Codzienne obowiązki zaczynają nas przerastać, a własna wartość jest oceniana bardzo nisko. Co więcej, w cięższych przypadkach mogą pojawić się myśli samobójcze.
A klikając tutaj, dowiesz się, jak można poradzić sobie z lękiem przed pająkami.
Z kolei w fazie manii wszystko przyspiesza. Osoba może być pełna energii, pomysłów i wiary w swoje możliwości, ale często traci zdolność realnej oceny sytuacji. Pojawia się skłonność do ryzykownych decyzji, takich jak impulsywne wydawanie pieniędzy, niebezpieczne zachowania czy sięganie po używki. W łagodniejszej formie, czyli hipomanii, takie osoby bywają postrzegane jako wyjątkowo towarzyskie i charyzmatyczne, co dodatkowo utrudnia rozpoznanie problemu.
Cykliczność tych stanów sprawia, że choroba znacząco wpływa na życie zawodowe, relacje i poczucie stabilności.
Leczenie – długotrwały proces
Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej wymaga czasu i systematyczności. Najczęściej opiera się na farmakoterapii, która pomaga stabilizować nastrój i zapobiegać nawrotom epizodów. Stosuje się m.in. leki normotymiczne oraz w razie potrzeby inne preparaty dopasowane do aktualnej fazy choroby.
Równolegle ogromne znaczenie ma psychoterapia. Pomaga ona lepiej zrozumieć własne reakcje, rozpoznawać wczesne sygnały nawrotu i uczyć się funkcjonowania z chorobą na co dzień.
A jeśli chcesz ponzać objawy depresji, jak zmniejszyć jej ryzyko i jak ją leczyć, wejdź tutaj.
Choroba afektywna dwubiegunowa – podsumowanie
Cyklofrenia, czyli choroba afektywna dwubiegunowa, to poważne zaburzenie nastroju, w którym przeplatają się skrajne stany emocjonalne – od głębokiej depresji po nadmierne pobudzenie. Jej przyczyny są złożone, a przebieg jest indywidualny, dlatego tak ważne jest profesjonalne wsparcie. I pomimo że leczenie jest długotrwałe, odpowiednio dobrana terapia pozwala wielu osobom prowadzić stabilne i satysfakcjonujące życie.
