Endometrioza jelitowa potrafi skutecznie „udawać” choroby układu pokarmowego, co sprawia, że wiele kobiet przez lata leczy jelita, zamiast przyczyny problemu. Gdy ogniska endometriozy obejmują jelita, objawy stają się niejednoznaczne i często przypominają zespół jelita drażliwego (IBS), nietolerancje pokarmowe czy przewlekłe wzdęcia. Kluczowe znaczenie ma zauważenie zależności między cyklem miesiączkowym a nasileniem dolegliwości.
Endometrioza jelitowa – jak wpływa na jelita?
W przypadku głęboko naciekającej endometriozy (DIE) komórki podobne do błony śluzowej macicy mogą naciekać na jelita, najczęściej odbytnicę i esicę.
Zmiany te reagują na hormony cyklu, co prowadzi do:
- cyklicznego stanu zapalnego,
- powstawania zrostów w miednicy,
- zaburzenia pracy jelit.
W zaawansowanych przypadkach może też dojść do zwężenia jelita, co wymaga leczenia chirurgicznego. Warto podkreślić, że zmiany często nie są widoczne w klasycznej kolonoskopii, ponieważ dotyczą zewnętrznych warstw jelita.
Endometrioza jelitowa – objawy spotykane najczęściej
Objawy są często mylone z chorobami układu pokarmowego, ale ich charakterystyczną cechą jest cykliczność.
Najczęstsze objawy endometriozy jelitowej to:
- bolesne parcie na stolec,
- uczucie niepełnego wypróżnienia,
- naprzemienne biegunki i zaparcia,
- silne wzdęcia (tzw. „endo-belly”),
- ból w podbrzuszu promieniujący do krzyża lub odbytu.
W cięższych przypadkach może również pojawić się krwawienie z przewodu pokarmowego w czasie miesiączki.
Poznaj też nieswoiste choroby zapalne jelit.
Czym jest „endo-belly”?
„Endo-belly” to jedno z najbardziej uciążliwych zjawisk w przebiegu choroby. Brzuch może powiększać się w krótkim czasie nawet o kilka centymetrów.
Przyczyny „endo-belly”:
- stan zapalny w miednicy,
- spowolniona perystaltyka jelit,
- zaburzenia mikrobioty,
- nadmierna produkcja gazów.
Ponadto, objawom często towarzyszy silne napięcie i ból brzucha.
Endometrioza jelitowa a IBS – jak je odróżnić?
Endometrioza jelitowa jest często mylona z IBS, co znacząco opóźnia diagnozę.
Najważniejsze różnice:
- w IBS objawy zależą od diety i stresu,
- w endometriozie dominującym czynnikiem jest cykl hormonalny,
- IBS nie powoduje zmian narządowych, endometrioza może prowadzić do zrostów,
- w endometriozie częściej występuje ból przy współżyciu i oddawaniu moczu.
Jeśli leczenie IBS nie przynosi efektów, a objawy mają charakter cykliczny, należy rozszerzyć diagnostykę ginekologiczną.
Dlaczego jest tak późno diagnozowana?
Faktem jest, że opóźnienie w rozpoznaniu choroby może wynosić nawet kilka lat.
Wynika to z:
- bagatelizowania bólu miesiączkowego,
- mylenia objawów z IBS,
- ograniczeń diagnostyki USG,
- braku świadomości o postaciach pozagenitalnych endometriozy.
W tym czasie choroba może postępować, a także prowadzić do zrostów oraz przewlekłego bólu.
Endometrioza jelitowa – diagnostyka i leczenie
Nowoczesna diagnostyka obejmuje:
- USG przezpochwowe (mapowanie endometriozy),
- rezonans magnetyczny (MRI miednicy),
- laparoskopia w wybranych przypadkach.
Leczenie zależy od stopnia zaawansowania i może obejmować:
- shaving (usunięcie zmian z powierzchni jelita),
- resekcję częściową jelita,
- resekcję odcinkową z zespoleniem.
Często konieczna jest współpraca ginekologa i chirurga jelitowego.
Natomiast tutaj wyjaśniamy objawy i leczenie zapalenia pęcherza u kobiet.
Wsparcie stylu życia przy endometriozie jelitowej
Należy zaznaczyć, że leczenie wspierające ma duże znaczenie w kontroli objawów jelitowych.
Zalecenia obejmują:
- dietę przeciwzapalną o niskim indeksie glikemicznym,
- ograniczenie żywności wysoko przetworzonej,
- suplementację omega-3 i magnezu,
- aktywność fizyczną (np. joga, pływanie),
- techniki redukcji stresu.
U części pacjentek pomocna może być dieta low-FODMAP (zwłaszcza przy współistniejącym SIBO).
A jeśli chcesz wiedzieć, czy jogurt może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego, wejdź tutaj.
Endometrioza jelitowa
Objawy endometriozy jelitowej mogą łatwo imitować IBS i inne choroby układu pokarmowego, co często opóźnia prawidłową diagnozę. Natomiast kluczowym sygnałem ostrzegawczym jest ich cykliczność związana z miesiączką. Dlatego wczesne rozpoznanie pozwala ograniczyć rozwój choroby i zmniejszyć ryzyko trwałych zmian w jelitach.
