Jeszcze kilkanaście lat temu leczenie nowotworów wielu osobom kojarzyło się niemal wyłącznie z trzema słowami: operacja, chemioterapia i radioterapia. Dziś medycyna rozwija się jednak bardzo szybko, a jedną z metod budzących największe nadzieje jest immunoterapia w leczeniu nowotworów. Coraz więcej badań pokazuje, że w wybranych przypadkach może nie tylko wspierać leczenie, ale czasem pozwolić uniknąć części najbardziej obciążających procedur. Jest to ważna wiadomość dla pacjentów i ich rodzin.
Trzeba jednak podkreślić już na początku, że to nie eliminuje operacji czy chemioterapii. Mowa raczej o bardzo konkretnych sytuacjach i wybranych typach nowotworów.
Czym właściwie jest immunoterapia nowotworów?
Immunoterapia to metoda leczenia, która nie atakuje nowotworu bezpośrednio tak jak klasyczna chemioterapia. Jej zadaniem jest pobudzenie lub „odblokowanie” układu odpornościowego, aby organizm skuteczniej rozpoznawał i zwalczał komórki nowotworowe.
W uproszczeniu można powiedzieć, że organizm dostaje pomoc w zauważeniu przeciwnika, który wcześniej potrafił się ukrywać.
Immunoterapia znajduje zastosowanie w leczeniu m.in.:
- niektórych nowotworów płuca,
- czerniaka,
- wybranych nowotworów nerki,
- raka pęcherza moczowego,
- części innych nowotworów litych.
Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej kwalifikacji i dodatkowych badań.
W jakich nowotworach immunoterapia może ograniczyć potrzebę operacji?
Największe zainteresowanie wzbudziły badania dotyczące pacjentów z tzw. deficytem naprawy niesparowanych nukleotydów DNA (dMMR). Jest to szczególna cecha biologiczna obecna jedynie u niewielkiej grupy chorych (szacunkowo około 1–2% pacjentów onkologicznych).
Badacze obserwowali osoby z miejscowo zaawansowanymi nowotworami, które nie dawały jeszcze odległych przerzutów. U części z nich zastosowano immunoterapię opartą na blokadzie PD-1.
Analizowano przypadki m.in.:
- raka przełyku,
- raka odbytnicy,
- raka endometrium (trzonu macicy),
- nowotworów nerki,
- nowotworów wątroby,
- zmian dotyczących dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego,
- nowotworów cewki moczowej.
W części przypadków chorzy po leczeniu nie wymagali operacji ani dodatkowej chemioterapii.
Możesz również zerknąć na artykuł, w którym tłumaczymy, dlaczego zdrowie jamy ustnej jest niezwykle istotne w leczeniu raka.
Dlaczego te wyniki są tak ważne?
Dla wielu pacjentów leczenie operacyjne oznacza nie tylko usunięcie guza. Niejednokrotnie są to również duże zabiegi, długa rekonwalescencja lub trwałe zmiany w funkcjonowaniu organizmu.
Chemioterapia i radioterapia też bywają skuteczne, ale mogą wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak:
- osłabienie,
- nudności,
- zaburzenia apetytu,
- spadek odporności,
- zmęczenie,
- problemy neurologiczne lub skórne.
A jeżeli część pacjentów mogłaby osiągać podobny efekt terapeutyczny przy mniejszym obciążeniu organizmu, byłaby to bardzo duża zmiana w onkologii.
To właśnie dlatego wyniki wzbudziły tak duże zainteresowanie środowiska medycznego.
Zobacz też badania, czy aspiryna może ograniczać rozwój raka.
Lek dostarlimab – dlaczego tak często pojawia się w doniesieniach?
W opisywanych badaniach stosowano między innymi Dostarlimab. Jego działanie polega na blokowaniu mechanizmu PD-1, dzięki czemu komórki układu odpornościowego mogą skuteczniej rozpoznawać komórki nowotworowe. Nie jest to jednak lek „dla wszystkich”.
Skuteczność zależy od wielu czynników:
- rodzaju nowotworu,
- obecności określonych zmian genetycznych,
- stadium choroby,
- ogólnego stanu pacjenta,
- wcześniejszego leczenia.
Dlatego przed podjęciem terapii konieczne bywają szczegółowe badania molekularne.
Czy immunoterapia w leczeniu nowotworów zastąpi chemioterapię?
Na obecnym etapie – nie.
Operacje, radioterapia i chemioterapia nadal pozostają podstawą leczenia wielu nowotworów. A to dlatego, że u części chorych immunoterapia działa najlepiej w połączeniu z innymi metodami.
Trzeba też pamiętać, że opisywane wyniki dotyczą głównie wybranej grupy pacjentów z określonym profilem biologicznym nowotworu.
Mimo to kierunek zmian jest bardzo interesujący. Jeszcze kilka lat temu myśl o leczeniu niektórych guzów bez operacji wydawała się mało realna. Dziś naukowcy badają takie możliwości coraz intensywniej.
A tutaj sprawdzisz, jak odzyskać spokój i siłę po diagnozie nowotworu kobiecego.
Nadzieja, ale bez fałszywych obietnic
Wiadomości o „przełomach” onkologicznych często budzą ogromne emocje. Dla osób żyjących z chorobą nowotworową każda nowa metoda leczenia może brzmieć jak obietnica natychmiastowego rozwiązania. Warto jednak zachować równowagę.
Immunoterapia rzeczywiście zmieniła współczesną onkologię i u części pacjentów daje bardzo dobre efekty. Nie oznacza to jednak, że każdy nowotwór można leczyć wyłącznie w ten sposób.
Najważniejsze pozostają:
- szybka diagnostyka,
- indywidualny plan leczenia,
- konsultacja z zespołem onkologicznym,
- regularne kontrole,
- ocena biologicznych cech guza.
To właśnie personalizacja terapii coraz częściej decyduje o wyborze leczenia.
Immunoterapia w leczeniu nowotworów
Immunoterapia jest jedną z najbardziej obiecujących metod współczesnej onkologii. Najnowsze badania sugerują, że u części pacjentów z określonymi cechami nowotworu może ograniczyć potrzebę operacji, chemioterapii, a czasem również radioterapii. Dotyczy to jednak wybranych przypadków i wymaga dalszych obserwacji.
Dla pacjentów oznacza to coś bardzo ważnego – leczenie nowotworów staje się coraz bardziej dopasowane do konkretnej osoby, a nie tylko do nazwy choroby. I choć droga do pełnego wykorzystania tych możliwości jeszcze trwa, kierunek zmian daje sporo nadziei.
