Oddech Cheyne’a-Stokesa to charakterystyczny, nieprawidłowy wzorzec oddychania, w którym okresy coraz głębszych i szybszych oddechów przeplatają się z coraz płytszym oddechem oraz krótkimi przerwami w oddychaniu. Taki sposób oddychania nie jest chorobą samą w sobie. Jednak często stanowi objaw poważnych schorzeń, które wymagają diagnostyki i leczenia.
Czym jest oddech Cheyne’a-Stokesa?
Oddech Cheyne’a-Stokesa należy do zaburzeń rytmu oddychania. Charakteryzuje się powtarzającymi się cyklami, podczas których oddechy stopniowo stają się coraz głębsze i szybsze. Następnie ich intensywność maleje, aż dochodzi do krótkiego bezdechu. Po przerwie cały cykl rozpoczyna się od nowa.
Powtarzające się epizody bezdechu mogą prowadzić do okresowego niedotlenienia organizmu. Dlatego taki objaw zawsze wymaga ustalenia jego przyczyny.
Jakie są przyczyny oddechu Cheyne’a-Stokesa?
Najczęściej oddech Cheyne’a-Stokesa występuje u osób z ciężkimi chorobami układu krążenia lub układu nerwowego.
Może pojawić się w przebiegu:
- niewydolności serca,
- udaru mózgu,
- chorób neurologicznych,
- centralnego bezdechu sennego,
- uszkodzeń mózgu,
- przebywania na dużych wysokościach nad poziomem morza.
Sporadycznie taki sposób oddychania może występować również podczas snu u osób starszych. Warto zaznaczyć, że jego regularne pojawianie się powinno skłonić do konsultacji lekarskiej.
A jeżeli chcesz wiedzieć, jakie funkcje ma ludzki nos, o których mało kto pamięta, kliknij ten link.
Jak rozpoznać oddech Cheyne’a-Stokesa?
Najbardziej charakterystycznym objawem są naprzemienne fazy nasilonego oddychania oraz krótkich przerw w oddechu.
Osoby z tym zaburzeniem mogą dodatkowo odczuwać:
- duszność,
- częste wybudzenia ze snu,
- poranne zmęczenie,
- nadmierną senność w ciągu dnia,
- trudności z koncentracją.
Objawy często są zauważane przez bliskich, którzy obserwują nietypowy rytm oddechu podczas snu.
Jak wygląda diagnostyka?
Rozpoznanie rozpoczyna się od dokładnego wywiadu i badania lekarskiego. W zależności od podejrzewanej przyczyny lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak polisomnografia, badania obrazowe czy diagnostyka kardiologiczna.
Celem powyższych badań jest nie tylko potwierdzenie występowania zaburzeń oddychania, ale przede wszystkim wykrycie choroby, która do nich doprowadziła.
A tu wyjaśniamy, jak odzyskać spokój i kontrolę nad oddechem, cierpiąc na astmę.
Na czym polega leczenie?
Leczenie oddechu Cheyne’a-Stokesa zależy przede wszystkim od jego przyczyny. W wielu przypadkach poprawa stanu zdrowia następuje po skutecznym leczeniu choroby podstawowej, na przykład niewydolności serca lub schorzenia neurologicznego.
U części pacjentów stosuje się również:
- tlenoterapię,
- aparaty wspomagające oddychanie podczas snu (np. CPAP lub inne urządzenia dobierane przez lekarza),
- leczenie farmakologiczne odpowiednie dla choroby podstawowej.
Przeczytaj też artykuł https://rehabilito.pl/czy-bezdech-senny-wymaga-leczenia/.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Każde podejrzenie oddechu Cheyne’a-Stokesa wymaga konsultacji medycznej. Szczególnie niepokojące są sytuacje, gdy zaburzeniom oddychania towarzyszą duszność, utrata przytomności, silna senność w ciągu dnia lub objawy chorób serca i układu nerwowego.
Wczesna diagnostyka pozwala szybciej rozpocząć leczenie, a także zmniejszyć ryzyko poważnych powikłań, które wynikają z przewlekłego niedotlenienia organizmu.
