Faktem jest, że materiały dotyczące bezpieczeństwa powinny być dostępne dla każdego, bez wyjątków. Tymczasem rządowy „Poradnik bezpieczeństwa”, który ma przygotować obywateli na sytuacje kryzysowe, wciąż nie spełnia podstawowych standardów dostępności. Choć zapowiedziano kolejne wersje poradnika, najprostsze rozwiązanie nadal nie zostało wdrożone. A więc, kiedy „Poradnik bezpieczeństwa” dla osób niepełnosprawnych może być w pełni dostępny?
Czym jest „Poradnik bezpieczeństwa”
Publikację przygotowały wspólnie Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, MSWiA oraz MON. Zawiera ona praktyczne informacje dotyczące m.in. reagowania na alarmy, zachowania w sytuacjach zagrożenia, ewakuacji czy przygotowania plecaka awaryjnego.
Poradnik jest już dostępny online w formacie PDF i ma trafić w wersji papierowej do polskich domów na początku 2026 roku. Problem w tym, że jego elektroniczna wersja nie spełnia potrzeb osób z niepełnosprawnością wzroku ani słuchu.
Zapraszamy również na stronę https://rehabilito.pl/sklep/, gdzie możesz wyposażyć się w najnowszy sprzęt medyczny dla osób z niepełnosprawnościami, refundowany przez NFZ.
Prawo obowiązuje, ale nie działa
Od 2019 roku obowiązuje ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Mimo to poradnik w wersji elektronicznej nie jest przystosowany do obsługi przez czytniki ekranowe, z których korzystają osoby niewidome.
Eksperci ds. dostępności cyfrowej podkreślają, że wystarczyłoby odpowiednio przygotować plik PDF, czyli oznaczyć nagłówki i strukturę treści. Jest to rozwiązanie proste, szybkie i bezkosztowe, które nadal nie jest dostępne.
Interwencja RPO i zapowiedzi zmian
W sprawę zaangażował się Rzecznik Praw Obywatelskich i przypomniał, że państwo ma obowiązek zapewnić osobom z niepełnosprawnościami dostęp do informacji związanych z bezpieczeństwem, także w sytuacjach kryzysowych i zagrożenia życia.
RCB zapowiedziało przygotowanie:
- wersji poradnika w alfabecie Braille’a,
- tłumaczenia na Polski Język Migowy,
- tekstu, który jest łatwy i jasny w zrozumieniu.
Problem polega na tym, że wciąż brakuje dostępnej wersji elektronicznej, która byłaby najbardziej uniwersalnym i najszybszym rozwiązaniem.
Sprawdź też, jakie są prawa pacjenta w ochronie zdrowia.
Dostępność to obowiązek, a nie dobra wola
Eksperci i prawnicy zwracają uwagę, że osoby ze szczególnymi potrzebami nadal nie są realnie uwzględniane w systemie bezpieczeństwa państwa. Brak dostępnych informacji może w sytuacjach zagrożenia prowadzić do poważnych konsekwencji.
Należy zaznaczyć, że nie chodzi o dodatkowe udogodnienia, lecz o realizację obowiązującego prawa i podstawową równość w dostępie do informacji.
„Poradnik bezpieczeństwa” dla osób niepełnosprawnych
„Poradnik bezpieczeństwa” ma służyć wszystkim obywatelom, jednak w obecnej formie nie spełnia tej roli. Choć zapowiadane są kolejne wersje dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, brak dostępnej wersji cyfrowej pozostaje poważnym zaniedbaniem. W kontekście bezpieczeństwa państwa dostępność informacji nie powinna być opcją, tylko standardem.
