Zdrowie kobiet często schodzi na dalszy plan między pracą, domem a troską o innych. Tymczasem regularne badania profilaktyczne są jednym z najprostszych sposobów, by realnie zwiększyć swoje szanse na długie i dobre życie. Zaznaczmy, że wiele nowotworów rozwija się powoli i przez długi czas nie daje wyraźnych objawów. Dlatego świadomość zagrożeń oraz wiedza o tym, kiedy i jakie badania wykonać, mają ogromne znaczenie.
Profilaktyka raka piersi
Rak piersi to jeden z najczęściej występujących nowotworów u kobiet, ale jeśli jest wcześnie wykryty, jest również w wielu przypadkach w pełni wyleczalny.
Podstawą profilaktyki jest tutaj regularne samobadanie piersi. Warto wykonywać je co miesiąc, a najlepiej kilka dni po zakończeniu miesiączki. Dzięki temu łatwiej zauważyć każdą zmianę. Niepokój powinny wzbudzić m.in.:
- wyczuwalne zgrubienia,
- zmiany kształtu piersi,
- wydzielina z brodawki,
- obrzęk lub zaczerwienienie skóry.
Natomiast w razie wątpliwości należy jak najszybciej zgłosić się do ginekologa, bez skierowania.
Istotną rolę odgrywają także badania obrazowe:
- USG piersi – szczególnie ważne u młodszych kobiet oraz u osób z obciążeniem rodzinnym,
- mammografia – bezpłatna dla kobiet w wieku 45–74 lat, bez konieczności posiadania skierowania.
Profilaktyka raka płuca
Najczęstsze nowotwory u kobiet obejmują też raka płuc, gdzie kluczowym czynnikiem ryzyka pozostaje palenie tytoniu, zarówno czynne, jak i bierne. Ograniczenie kontaktu z dymem tytoniowym znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania.
W tym celu dla osób szczególnie narażonych przygotowano program profilaktyki raka płuca. Program ten umożliwia wykrycie choroby na wczesnym etapie przy użyciu niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK).
Z programu mogą skorzystać osoby:
- w wieku 55–74 lat, bez objawów, ale z wieloletnim nałogiem palenia,
- w wieku 50–74 lat, u których występują dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak choroby płuc, narażenie na substancje szkodliwe czy obciążenie rodzinne.
Warto pamiętać, że rzucenie palenia przynosi korzyści zdrowotne niezależnie od wieku.
Może Cię też zainteresować, jakie prawa przysługują pacjentowi w ochronie zdrowia.
Profilaktyka raka jelita grubego
Ryzyko raka jelita grubego rośnie wraz z wiekiem. Ponadto, częściej dotyczy osób:
- z chorobami zapalnymi jelit,
- palących papierosy,
- z nadwagą lub otyłością,
- prowadzących siedzący tryb życia,
- z polipami jelita grubego,
- z dodatnim wywiadem rodzinnym.
Po ukończeniu 50. roku życia zaleca się wykonywanie kolonoskopii co 10 lat. Z kolei osoby obciążone genetycznie powinny zgłosić się na badanie wcześniej, po konsultacji z lekarzem POZ.
Kolonoskopia umożliwia:
- wykrycie zmian nowotworowych i polipów,
- pobranie wycinków do badania,
- usunięcie niektórych polipów już podczas badania,
- ocenę charakteru zmian w badaniu histopatologicznym.
Najważniejsze zasady profilaktyki nowotworowej
Faktem jest, że można zmniejszyć ryzyko zachorowania. Z tego względu:
- wykonujmy regularne badania profilaktyczne,
- reagujmy na niepokojące objawy,
- nie palmy papierosów,
- dbajmy o prawidłową masę ciała,
- bądźmy aktywne fizycznie,
- zdrowo się odżywiajmy,
- ograniczmy spożycie alkoholu lub całkowicie z niego zrezygnujmy.
Profilaktyka to nie jest jednorazowe działanie, lecz codzienna troska o siebie.
Sprawdź też, jak zmniejszać ryzyko nowotworów u mężczyzn.
Najczęstsze nowotwory u kobiet
Nowotwory nie pojawiają się z dnia na dzień, a wczesne wykrycie często decyduje o skuteczności leczenia. Natomiast regularne badania, uważność na sygnały wysyłane przez organizm i zdrowy styl życia to realne narzędzia, które każda kobieta ma w swoich rękach. Profilaktyka nie powinna budzić lęku. Traktujmy ją jak inwestycję w przyszłość, zdrowie i spokój na kolejne lata.
