ADHD przez wiele lat kojarzono głównie z chłopcami, którzy są nadpobudliwi i nie potrafią usiedzieć w szkolnej ławce. Jednak ten obraz sprawił, że objawy występujące u dziewczynek i kobiet często pozostawały niezauważone lub były błędnie interpretowane. Tymczasem zaburzenie to może przybierać różne formy, nawet takie, które na pierwszy rzut oka nie przypominają klasycznej nadpobudliwości. Coraz więcej badań i doświadczeń klinicznych pokazuje, że objawy ADHD u kobiet bywają trudniejsze do rozpoznania.
Dlaczego ADHD u dziewczynek bywa pomijane?
W przeszłości diagnoza ADHD była stawiana głównie dzieciom, których zachowanie wyraźnie zakłócało funkcjonowanie klasy lub rodziny. W efekcie do specjalistów trafiali przede wszystkim chłopcy z widoczną nadpobudliwością i impulsywnością.
Dziewczynki częściej prezentują jednak inne objawy. Zamiast ruchliwości czy impulsywnych zachowań mogą mieć trudności z koncentracją, organizacją zadań lub zapamiętywaniem szczegółów. Zdarza się, że „odpływają” myślami, gubią rzeczy albo popełniają błędy wynikające z braku uwagi. Z racji tego, że takie zachowania rzadziej są uznawane za problem wychowawczy, trudności mogą przez długi czas pozostawać niezauważone.
Kliknij tutaj, jeżeli chcesz poznać najczęstsze nowotwory u kobiet i jak zadbać o profilaktykę.
Rola wychowania i oczekiwań społecznych
Należy zaznaczyć, że na sposób, w jaki objawia się ADHD u kobiet, wpływa także socjalizacja. Od dziewczynek często oczekuje się spokoju, uprzejmości i dobrej organizacji. Dlatego wiele z nich szybko uczy się ukrywać swoje trudności, aby nie odbiegać od oczekiwań społecznych.
Z czasem prowadzi to do tzw. maskowania objawów. Kobiety starają się kontrolować swoje zachowanie, nadmiernie przygotowują się do zadań, wielokrotnie sprawdzają wykonane obowiązki lub próbują kompensować trudności perfekcjonizmem. Dlatego z zewnątrz mogą sprawiać wrażenie bardzo zorganizowanych, choć w rzeczywistości jest to dla nich ogromny wysiłek.
Jak objawia się ADHD u kobiet?
U wielu kobiet dominują objawy związane z koncentracją i organizacją codziennych czynności.
Mogą pojawiać się m.in.:
- trudności z utrzymaniem uwagi podczas rozmowy lub pracy,
- problemy z kończeniem rozpoczętych zadań,
- zapominalstwo i gubienie przedmiotów,
- kłopoty w zarządzaniu czasem i częste spóźnienia,
- prokrastynacja, czyli odkładanie zadań na ostatnią chwilę.
Nadruchliwość bywa natomiast mniej widoczna. Zamiast zewnętrznej aktywności, często pojawia się wewnętrzne napięcie, niepokój lub natłok myśli, który utrudnia skupienie się na jednym zadaniu.
Sprawdź również, jakie prawa mają pacjentki w szpitalu.
Dlaczego diagnoza zazwyczaj pojawia się dopiero w dorosłym życiu?
Wiele kobiet dowiaduje się o ADHD dopiero wtedy, gdy zgłasza się do specjalisty z innymi problemami, na przykład z powodu depresji, stanów lękowych czy przewlekłego zmęczenia. Dopiero dokładny wywiad pozwala zauważyć, że część trudności może mieć związek z niezdiagnozowanym wcześniej zaburzeniem neurorozwojowym.
Proces diagnostyczny polega m.in. na analizie obecnych objawów oraz powrocie do wcześniejszych etapów życia, takich jak dzieciństwo i okres szkolny. ADHD nie pojawia się nagle w życiu dorosłym. Dlatego specjaliści starają się odtworzyć historię funkcjonowania pacjentki na przestrzeni lat.
Koszty długotrwałego maskowania
Próby ukrywania objawów mogą prowadzić do dużego obciążenia psychicznego. Wiele kobiet, które cierpi na niezdiagnozowane ADHD, funkcjonuje przez lata na granicy wyczerpania, starając się spełniać wysokie wymagania wobec siebie.
Długotrwałe maskowanie może sprzyjać pojawieniu się dodatkowych problemów zdrowotnych, takich jak zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe czy zaburzenia odżywiania. Z tego względu tak ważne jest wczesne rozpoznanie trudności i odpowiednio dobrane wsparcie, takie jak psychoterapia, konsultacje psychiatryczne lub strategie pomagające w codziennym funkcjonowaniu.
Zobacz też, jak kobiety powinny dbać o swoje serce.
Czy ADHD może mieć także strony pozytywne?
Niektóre osoby z ADHD podkreślają również swoje mocne strony. Wśród nich często wymienia się kreatywność, szybkie kojarzenie faktów, zdolność do intensywnej koncentracji na interesującym temacie czy dużą energię do działania.
Nie oznacza to jednak, że ADHD nie wiąże się z realnymi trudnościami. Dlatego wsparcie specjalistów może pomóc wykorzystać mocne strony i jednocześnie ograniczyć wpływ objawów na codzienne życie.
Objawy ADHD u kobiet
ADHD u kobiet przez wiele lat pozostawało niedostrzegane, ponieważ jego objawy często różnią się od stereotypowego obrazu zaburzenia. Zamiast widocznej nadpobudliwości, częściej pojawiają się trudności z koncentracją, organizacją i zarządzaniem czasem. Ponadto, wiele kobiet uczy się maskować swoje objawy. Jednak rosnąca świadomość społeczna sprawia, że diagnoza staje się coraz częstsza także w życiu dorosłym.
