Dla ucznia z niepełnosprawnością możliwość bezpiecznego dotarcia do szkoły jest częścią realnego dostępu do edukacji. Przepisy przewidują w wielu przypadkach bezpłatny bezpłatny transport do szkoły dla ucznia z niepełnosprawnością i opiekę podczas przejazdu. Z kolei organizacja takiego dowozu należy do gminy.
Kto może korzystać z bezpłatnego dowozu?
Prawo do bezpłatnego transportu i opieki dotyczy m.in. uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Gmina powinna zapewnić przejazd do szkoły lub placówki odpowiedniej do potrzeb ucznia.
Nie zawsze musi być to placówka znajdująca się najbliżej domu. Przy ocenie prawa do transportu znaczenie ma również to, czy dana szkoła odpowiada potrzebom wynikającym z orzeczenia.
Co do zasady przepisy obejmują przede wszystkim uczniów szkół podstawowych. Przewidziano jednak również wyjątki dla starszych dzieci i młodzieży.
Transport także dla starszych uczniów
W określonych przypadkach bezpłatny transport może przysługiwać również po ukończeniu szkoły podstawowej. Dotyczy to m.in. uczniów z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, a także uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
Uprawnienie może obejmować dojazd do najbliższej szkoły ponadpodstawowej do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 lat.
Dłuższe okresy przewidziano w przypadku niektórych innych grup:
- dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, jeżeli jedną z nich jest niepełnosprawność intelektualna – do końca roku szkolnego, w którym kończą 24 lata,
- uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych – do końca roku szkolnego, w którym kończą 25 lat.
Gmina może również zorganizować bezpłatny transport do szkoły dla ucznia z niepełnosprawnością w sytuacjach, w których przepisy nie nakładają na nią takiego obowiązku.
A tutaj tłumaczymy, jak pomaga asystent osobisty w podróży osób z niepełnosprawnością.
Dowóz dzieci w wieku przedszkolnym
Przepisy obejmują także część dzieci z niepełnosprawnościami przed rozpoczęciem nauki w szkole.
Gmina ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport i opiekę m.in. pięcio- i sześciolatkom z niepełnosprawnością oraz starszym dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego.
Transport może prowadzić do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego, innej formy wychowania przedszkolnego albo ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.
Jak złożyć wniosek?
Rodzic, który chce skorzystać z organizowanego przez gminę transportu, powinien złożyć wniosek w urzędzie gminy właściwym dla miejsca zamieszkania ucznia.
Gmina może zorganizować przejazd na różne sposoby:
- zapewnić własny odpowiednio dostosowany pojazd,
- zlecić transport prywatnemu przewoźnikowi,
- wykupić bilety w transporcie zbiorowym,
- zwracać rodzicom koszty samodzielnego dowozu dziecka.
W przypadku zwrotu kosztów wysokość refundacji jest obliczana według zasad określonych w ustawie, z uwzględnieniem m.in. stawki za kilometr.
Zobacz też, jak działa dostępność transportu publicznego dla osób z niepełnosprawnościami.
Rodzic może wybrać sposób dowozu
Istotne jest to, że rodzic nie musi automatycznie korzystać z transportu organizowanego przez gminę. Może zdecydować się na samodzielne dowożenie dziecka i wystąpić o zwrot kosztów na zasadach określonych w przepisach.
Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę, że w praktyce pojawiają się spory dotyczące m.in. wyboru szkoły, sposobu organizacji transportu, czy wysokości zwracanych kosztów.
Celem przepisów jest jednak zapewnienie uczniowi rzeczywistego dostępu do edukacji. Samo przyjęcie dziecka do odpowiedniej szkoły nie zawsze wystarcza, jeśli nie ma ono możliwości bezpiecznego i regularnego dotarcia do placówki.
