Kolonoskopia często budzi obawy związane z bólem i wstydem, dlatego część osób długo odkłada to badanie. Współczesne metody sedacji pozwalają jednak znacznie ograniczyć dyskomfort i stres. A więc, jak wygląda kolonoskopia w znieczuleniu i o czym trzeba pamiętać przed wizytą?
Czy kolonoskopia musi boleć?
Odczucia podczas kolonoskopii są indywidualne. U części osób badanie powoduje jedynie uczucie rozpierania lub parci. Z kolei u innych może pojawić się ból, szczególnie gdy jelito jest mocno zagięte albo występują zrosty po wcześniejszych operacjach.
Dyskomfort może być związany również z podawaniem gazu do jelita, który pozwala rozprostować jego ściany i dokładnie obejrzeć błonę śluzową. W niektórych placówkach stosuje się dwutlenek węgla, który jest szybciej wchłaniany niż powietrze i może ograniczać wzdęcia po badaniu.
Dla osób szczególnie wrażliwych na ból lub bardzo zestresowanych możliwe jest zastosowanie sedacji. Warto jednak pamiętać, że sposób znieczulenia dobiera się indywidualnie.
Jakie znieczulenie stosuje się podczas kolonoskopii?
Określenie „kolonoskopia w znieczuleniu” może oznaczać różne poziomy sedacji. Nie zawsze jest to pełna narkoza stosowana podczas dużych operacji.
W zależności od placówki i stanu pacjenta możliwe jest:
- podanie leków uspokajających i przeciwbólowych, przy zachowaniu kontaktu z pacjentem,
- głębsza sedacja, podczas której pacjent śpi i zwykle nie odczuwa przebiegu badania,
- w wybranych sytuacjach znieczulenie prowadzone przez anestezjologa.
Odpowiednią metodę ustala lekarz, uwzględniając choroby przewlekłe, przyjmowane leki, wcześniejsze reakcje na znieczulenie oraz zakres planowanej procedury.
Jak wygląda kolonoskopia w znieczuleniu?
Przed badaniem odbywa się wywiad medyczny. Pacjent powinien poinformować personel o wszystkich chorobach, alergiach i przyjmowanych lekach, szczególnie przeciwkrzepliwych i przeciwcukrzycowych.
Następnie zakładane jest wkłucie dożylne, przez które mogą zostać podane leki. Pacjent najczęściej leży na lewym boku. Lekarz wprowadza przez odbyt giętki kolonoskop wyposażony w kamerę, a obraz jelita jest wyświetlany na monitorze.
Podczas badania można nie tylko ocenić śluzówkę jelita, ale także pobrać wycinki do badania histopatologicznego czy usunąć polipy. Dzięki temu kolonoskopia jest nie tylko badaniem diagnostycznym, ale w wielu przypadkach pozwala od razu wykonać odpowiednią procedurę.
Przy głębszej sedacji stan pacjenta jest na bieżąco monitorowany pod kątem oddechu, tętna i poziomu natlenowania krwi.
A tutaj możesz sprawdzić, jak przygotować się do badania EMG.
Najważniejsze jest dobre oczyszczenie jelita
Niezależnie od tego, czy badanie będzie wykonywane bez sedacji, czy w znieczuleniu, kluczowe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie jelita. Pozostałości pokarmowe mogą zasłaniać śluzówkę i utrudniać znalezienie polipów lub innych zmian.
Szczegółowe zalecenia mogą różnić się między placówkami. Dlatego należy przede wszystkim przestrzegać instrukcji otrzymanej przed badaniem.
Zwykle kilka dni wcześniej zaleca się dietę ograniczającą produkty pozostawiające dużo resztek w jelicie. Dzień przed kolonoskopią stosuje się najczęściej dietę płynną oraz przepisany preparat oczyszczający jelito.
Preparat przeczyszczający powoduje liczne wypróżnienia. Ważne jest przyjmowanie odpowiedniej ilości dozwolonych płynów, aby ograniczyć ryzyko odwodnienia.
Czy przed kolonoskopią trzeba być na czczo?
W przypadku sedacji szczególnie ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących jedzenia i picia. Dokładny czas pozostawania na czczo zależy od rodzaju sedacji, procedury oraz zasad obowiązujących w danej placówce.
Nie należy samodzielnie ustalać godzin głodówki ani zakładać, że wszystkie badania wymagają identycznego przygotowania. Jeśli pacjent przyjmuje leki, powinien wcześniej zapytać personel, czy i w jaki sposób przyjąć je w dniu badania.
Zobacz też, jak wygląda leczenie endometriozy jelitowej.
Co dzieje się po kolonoskopii?
Po sedacji pacjent pozostaje przez pewien czas pod obserwacją. Możliwe są przejściowe zawroty głowy, senność, osłabienie lub wzdęcia.
Po zastosowaniu leków uspokajających lub głębszej sedacji nie wolno prowadzić samochodu ani podejmować czynności wymagających pełnej koncentracji. Należy również stosować się do zaleceń placówki dotyczących powrotu do domu – często konieczna jest obecność osoby towarzyszącej.
Po samej kolonoskopii mogą występować niewielkie wzdęcia lub uczucie rozpierania. Jeśli jednak pojawi się silny lub narastający ból brzucha, obfite krwawienie, gorączka albo wyraźne pogorszenie samopoczucia, należy skontaktować się z lekarzem.
Kolonoskopia może być nieprzyjemna, ale obawa przed bólem nie powinna być powodem do rezygnacji z ważnej diagnostyki. W przypadku dużego lęku warto już podczas umawiania badania zapytać o dostępne możliwości sedacji.
