Rak prostaty należy do najczęściej rozpoznawanych nowotworów u mężczyzn. Problemem jest nie tylko rosnąca liczba zachorowań, ale również fakt, że we wczesnym stadium choroba zazwyczaj nie daje wyraźnych sygnałów. Tymczasem szybkie wykrycie nowotworu daje bardzo dobre szanse na skuteczne leczenie.
Rak prostaty – choroba, której ryzyko rośnie z wiekiem
Na rozwój raka prostaty wpływa przede wszystkim wiek. Znaczenie mogą mieć również czynniki związane ze stylem życia i sposobem odżywiania. Starzenie się społeczeństwa sprawia, że liczba przypadków tego nowotworu systematycznie wzrasta.
W Polsce w 2019 roku odnotowano około 18 tysięcy nowych zachorowań, a około 5 tysięcy mężczyzn zmarło z powodu choroby. Dane te pokazują, jak ważna jest profilaktyka i odpowiednio wczesna diagnostyka.
W początkowym okresie rak prostaty często nie powoduje żadnych charakterystycznych dolegliwości. Brak objawów nie oznacza więc, że mężczyzna nie powinien się badać.
Zobacz też, jak zmniejszyć ryzyko nowotworów wśród mężczyzn.
Kiedy warto rozpocząć kontrolę?
Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem, dlatego mężczyźni powinni rozmawiać z lekarzem o odpowiedniej dla nich częstotliwości badań prostaty. Szczególne znaczenie ma to w przypadku osób znajdujących się w grupie podwyższonego ryzyka.
Jednym z podstawowych elementów diagnostyki jest oznaczenie stężenia PSA we krwi. Podwyższony wynik nie oznacza automatycznie raka – może mieć również inne przyczyny. Dlatego jego interpretację powinien przeprowadzić lekarz, uwzględniając także inne informacje dotyczące pacjenta.
W diagnostyce wykorzystuje się również badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny. Jeżeli istnieje podejrzenie nowotworu, konieczne może być pobranie fragmentów tkanki prostaty do badania histopatologicznego.
Biopsja pozwala potwierdzić chorobę
Ostateczne rozpoznanie raka prostaty wymaga oceny pobranego materiału pod mikroskopem. Jedną z nowocześniejszych metod jest biopsja fuzyjna, która łączy obraz uzyskany podczas rezonansu magnetycznego z obrazem USG. Dzięki temu lekarz może dokładniej skierować igłę w obszary szczególnie podejrzane o obecność nowotworu.
Właściwa interpretacja rezonansu i innych badań obrazowych również ma duże znaczenie. Wyniki powinny być oceniane przez doświadczonych specjalistów, ponieważ od prawidłowej oceny stopnia zaawansowania zależy dalsze postępowanie.
Nie każdy rak prostaty wymaga natychmiastowej operacji
Rak prostaty może rozwijać się bardzo różnie. Niektóre guzy rosną powoli i przez wiele lat nie stanowią dużego zagrożenia. W takich przypadkach agresywne leczenie może przynieść więcej szkód niż korzyści.
Operacja, radioterapia czy inne metody leczenia mogą powodować działania niepożądane. Dlatego decyzja dotycząca terapii powinna uwzględniać stopień zaawansowania nowotworu, wiek pacjenta, jego stan zdrowia i charakter guza.
U wybranych mężczyzn możliwa jest aktywna obserwacja. Polega ona na regularnych kontrolach i rozpoczęciu leczenia dopiero wtedy, gdy pojawią się przesłanki wskazujące na rozwój choroby.
A jeśli chcesz wiedzieć, czy aspiryna może ograniczać rozwój raka, wejdź tutaj.
Nowoczesna diagnostyka i leczenie raka prostaty
W przypadku podejrzenia przerzutów pomocne może być badanie PET z wykorzystaniem znacznika ukierunkowanego na PSMA (białko obecne na powierzchni komórek raka prostaty). Pozwala ono dokładniej ocenić, czy choroba rozprzestrzeniła się poza gruczoł krokowy.
Znaczenie ma również diagnostyka genetyczna. Sprawdzenie niektórych zmian w genach BRCA1 i BRCA2 może dostarczyć informacji istotnych przy wyborze terapii u pacjentów z zaawansowanym nowotworem.
W leczeniu operacyjnym coraz większą rolę odgrywa chirurgia robotowa. Techniki te pozwalają wykonywać zabiegi z dużą precyzją, a tradycyjne operacje otwarte są obecnie stosowane znacznie rzadziej.
Najważniejsza jest wczesna diagnoza
Rak prostaty nie musi oznaczać złego rokowania. W przypadku choroby wykrytej na wczesnym etapie szanse na wieloletnie przeżycie są bardzo wysokie. Największym problemem pozostaje jednak wykrywanie części przypadków dopiero wtedy, gdy nowotwór jest już zaawansowany.
Dlatego mężczyźni nie powinni czekać na pojawienie się objawów. Regularne konsultacje i odpowiednio dobrane badania pozwalają wykryć chorobę wcześniej, kiedy możliwości skutecznego leczenia są największe.
