System pieczy zastępczej ma zostać dodatkowo wzmocniony. W 2026 roku rząd chce zwiększyć środki na wynagrodzenia zawodowych rodzin zastępczych i prowadzących rodzinne domy dziecka. Jednocześnie planowany jest nowy program, który ma pomóc powiatom w tworzeniu rodzinnych form pieczy zastępczej.
Większe dofinansowanie dla rodzin zastępczych
Program „Dofinansowania wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka w latach 2024–2027” miał w 2026 roku dysponować kwotą 45 mln zł. Samorządy zgłosiły jednak zapotrzebowanie na środki w wysokości 49,4 mln zł.
Dlatego planowane jest zwiększenie tegorocznej puli o 4,4 mln zł, czyli do 49,4 mln zł. Zmiana ma pozwolić odpowiedzieć na większe zainteresowanie samorządów programem.
Program funkcjonuje od 2024 roku, a łączna kwota przewidziana na jego realizację do 2027 roku może wynieść do 163,9 mln zł.
Resort rodziny wskazuje, że większe finansowanie ma również sprzyjać zwiększaniu liczby zawodowych rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka.
A tutaj możesz dowiedzieć się, jak internet wpływa na zdrowie dziecka.
Nowy program dla powiatów
Planowany jest również osobny rządowy program wsparcia powiatów w organizowaniu i tworzeniu rodzinnych form pieczy zastępczej w 2026 roku. Powodem jest m.in. nadal niewystarczająca liczba takich miejsc. W latach 2024–2025 liczba rodzin zastępczych wzrosła o 2,5 proc., ale skala zmian nie odpowiada jeszcze potrzebom.
Według danych MRPiPS na 30 czerwca 2026 roku 1907 dzieci oczekiwało na umieszczenie w rodzinnej pieczy zastępczej. Oznacza to sytuację, w której sąd zdecydował o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej, ale nie udało się znaleźć dla niego odpowiedniej rodziny.
Rodzinne formy pieczy zastępczej są jednocześnie ważnym elementem odchodzenia od opieki instytucjonalnej na rzecz opieki rodzinnej.
Planowane zmiany w przepisach
Równolegle trwają prace nad zmianą przepisów dotyczących pieczy zastępczej. Projekt zakłada m.in. wprowadzenie rodzin opiekuńczych. Dzięki temu dotychczasowa rodzina zastępcza mogłaby nadal zapewniać opiekę osobie dorosłej, niesamodzielnej i posiadającej znaczny stopień niepełnosprawności.
Projekt przewiduje także:
- wzmocnienie asystentury rodzinnej,
- możliwość organizowania przez gminy rodzin wspierających z najbliższego otoczenia dziecka,
- wygaszanie interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych,
- zwiększanie liczby miejsc w rodzinnych formach pieczy zastępczej.
Założono, że w pierwszym roku obowiązywania zmian liczba miejsc w rodzinach zastępczych może zwiększyć się o około 300.
Przeczytaj też, jak zadbać o bezpieczeństwa dziecka w spektrum autyzmu podczas podróży.
Dofinansowanie rodzin zastępczych – dlaczego potrzebne są kolejne zmiany?
Planowane rozwiązania mają przede wszystkim zwiększać możliwości zapewnienia dzieciom opieki w środowisku rodzinnym. Sama liczba rodzin zastępczych nie jest jednak jedynym elementem systemu. Znaczenie ma również dostęp do odpowiedniego wsparcia organizacyjnego, finansowego i specjalistycznego.
Jednocześnie reforma systemu pieczy zastępczej może wpłynąć na funkcjonowanie obecnych programów finansowych. Dlatego resort rodziny zapowiada, że zmiana dotycząca dofinansowania wynagrodzeń obejmuje obecnie wyłącznie 2026 rok. Ewentualne modyfikacje programu na kolejne lata mają być rozpatrywane osobno.
